Собранието со 70 гласа ја продолжи кризната состојба за нафта до 20 април 2027
Кризната состојба е продолжена по трет пат, а Мицкоски вели дека снабдувањето е обезбедено до крајот на годината.
Собранието ја продолжи кризната состојба за нафта и нафтени деривати до 20 април 2027 година. Според извештаите, за продолжувањето гласале 70 пратеници, без гласови против и без воздржани. Состојбата требаше да истече на 21 октомври.
Тоа е трето продолжување. Кризната состојба беше воведена откако настаните на Блискиот Исток го блокираа меѓународното снабдување со нафта и нафтени деривати, а претходно беше продолжена до 21 јули, па до 20 октомври. Премиерот Христијан Мицкоски на 10 октомври најави дека ќе се продолжи за уште шест месеци и додаде дека се надева на деескалација, па состојбата да може да се укине порано.
Што овозможува кризната состојба? Според достапните извештаи, таа му овозможува на владата да го координира управувањето со ситуацијата и да применува мерки за обезбедување сигурно снабдување со енергија. Извештаите не ги наведуваат поединечните овластувања, па јавноста нема целосен преглед што точно се менува во практика.
Паралелно, владата ги продолжува и даночните мерки. ДДВ за дизелот е намален од 18 на 10 отсто, а намалени се и акцизите на бензинот и на дизелот. Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска изјави дека ДДВ мерката е продолжена до 20 октомври, а владата на 19 октомври најави нејзино натамошно продолжување. Рокот за новата мерка не е наведен во достапните извештаи.
Цената на мерките се гледа и во буџетот. Владата на 7 октомври усвои ребаланс, со приходи од 374,2 милијарди денари и расходи од 420,5 милијарди денари, при дефицит од 4,1 отсто од бруто домашниот производ. Од опозицискиот СДСМ, лидерот Венко Филипче оцени дека ребалансот е резултат на лошо економско управување, а не на намалените давачки за горива, и тврди дека цените на горивата пораснале за над 50 отсто и покрај мерките. Тоа е негова оцена, а не пресметка што овде е проверена.
Мицкоски изјави дека земјата е „апсолутно обезбедена“ со сите видови горива до крајот на годината, дека не очекува сериозни турбуленции ни следната година, иако предизвиците остануваат, и дека цевководот од пристаништето во Солун до рафинеријата ОКТА е полн. Ситуацијата ја опиша како „најголемата енергетска криза“. Притоа тој ги отфрли и гласините за изедначување на цената на струјата на крајот од годината, нарекувајќи ги шпекулација.
Светскиот контекст не се смирува. Нафтата на 9 октомври достигна 104 долари за барел, а на 19 октомври Брент се тргуваше околу 108 долари, по затворањето од петокот на највисоко ниво од средина на мај. Тоа значи дека причината за кризната состојба, прекинот на снабдувањето преку Ормуз, сè уште не е отстранета.
Што не се знае? Не е познат точниот список на овластувања што произлегуваат од кризната состојба, ниту колку ќе чини продолжувањето на даночните мерки за буџетот до април. Не е јасно ниту дали на 20 април ќе има ново продолжување, бидејќи тоа зависи од состојбата во Ормуз.
Што значи тоа? Државата го става крајот на мерките на пролетта, но само ако се смири светскиот пазар. До тогаш цената на горивата останува производ на светските котации и на одлуките на владата за ДДВ и акцизи.
MKNews Hub · Македонија · 20 октомври 2026
