Рама: „црвена линија“ за немирите во Албанија, Европската комисија го осуди насилството

Албанскиот премиер Еди Рама на 19 октомври изјави дека „оваа црвена линија цврсто ќе биде повлечена во овој критичен момент од нашиот демократски развој“. Тој додаде дека безредниците „мора и ќе ги понесат правните и финансиските последици“ од своето однесување. Изјавата следи по неколку дена немири во Тирана, кои започнаа на 13 октомври.

Според Евроњуз, демонстрантите запалиле згради, фрлале молотовљеви коктели и пуштале огномети кон полицијата, а полицијата употребила гумени куршуми, водни топови и солзавец. Извештаите наведуваат стотици повредени, меѓу нив и полицајци, но не даваат точен број за последните денови. На 18 октомври Ал Џазира јавуваше за 272 повредени од вторникот, од кои 169 полицајци, а на 16 октомври министерот за внатрешни работи Ервин Демо рече дека во тој момент биле повредени 156 лица, од кои 97 полицајци.

Реклама

Рама рече дека е подготвен на дијалог „со секого освен со безредниците и со политичките партии што не се дистанцираат од насилство“. Тој ги повика демонстрантите да се дистанцираат од безредниците и претходно ги обвини странски влијанија за немирите, без да понуди докази за тие тврдења. Тоа остануваат негови оцени, а не утврдени факти.

Од другата страна, студентското движење не попушта. Студентот Лека Сина, 22 години, изјави: „Ќе продолжиме со нашето движење додека Рама не поднесе оставка.“ Протестите, што во медиумите се нарекуваат „Фламинго“, траат со месеци и бараат оставка на премиерот. Студентското движење против високите школарини ги засили демонстрациите на почетокот на октомври.

Новиот податок е реакцијата на Европската комисија. На 18 октомври Комисијата го осуди насилството, велејќи дека нема место во едно демократско општество и дека одговорот мора да остане во рамките на законот и да биде пропорционален. Таа порача дека слободата на собирање и изразување се основни права и основни европски вредности и дека незадоволството треба да се реши преку конструктивен дијалог и мирно, потсетувајќи дека Албанија е земја-кандидат за членство во ЕУ. Тоа е различно од она што го пренесуваа првичните извештаи, во кои реакција од Унијата не беше забележана.

Ставот на Комисијата има две пораки. Првата е на демонстрантите: насилството го ослабува барањето. Втората е на властите: употребата сила мора да биде пропорционална. Двајца полицајци веќе се суспендирани откако била снимена прекумерна сила во два случаја, според претходни извештаи, што покажува дека и оваа тема е отворена.

Што не се знае? Не е познат точниот број на повредени и уапсени во последните денови, ниту дали некоја опозициска партија официјално ги презела протестите. Не е познато ни дали ќе дојде до разговори меѓу владата и студентите, бидејќи двете страни поставуваат услови: Рама исклучува безредници, а студентите бараат оставка.

Што значи тоа? Кризата влегува во фаза во која секоја страна ја дефинира сопствената граница: премиерот преку „црвената линија“, студентите преку барањето за оставка, а ЕУ преку подсетувањето на правата и пропорционалноста. За регионот, а и за Македонија како сосед, прашањето е дали ќе се стигне до разговор пред да порасне бројот на повредени.

MKNews Hub · Македонија · 20 октомври 2026