Берлински процес во Милочер на 22 октомври: Мицкоски, Мерц и Кос на самитот на лидерите

Црна Гора на 22 октомври е домаќин на Самитот на лидерите на Берлинскиот процес во Милочер, кај Будва. Според најавите, на самитот ќе учествуваат германскиот канцелар Фридрих Мерц, премиерите Христијан Мицкоски (Македонија), Еди Рама (Албанија), Албин Курти (Косово) и Андреј Пленковиќ (Хрватска), како и еврокомесарката за проширување Марта Кос. Учество се очекува и од раководители на ЕБОР, Светската банка, Европската инвестициска банка и Регионалниот совет за соработка, според списокот на учесници на црногорската влада.

Берлинскиот процес е иницијатива за регионална соработка на Западен Балкан, која ја води држава-домаќин што се менува. Црна Гора го има претседавањето во 2026 година. Како теми на самитот се наведени регионалната соработка, поврзаноста и европската интеграција на земјите од Западен Балкан. Страницата на црногорската влада не ги опишува деталите за приоритетите и резултатите, па конкретна агенда на потпишување не можам да потврдам.

Реклама

Што обично произлегува од ваков самит? На претходниот самит, во 2024 година, беа потпишани Акцискиот план за заедничкиот регионален пазар и Договорот за високо образование, што покажува дека резултатите најчесто се регионални договори, а не одлуки за прием во ЕУ. Овогодинешните документи сè уште не се јавни, па не е познато што ќе се потпише.

За Македонија, самитот е прилика за сретнување на лидерите, меѓу кои и германскиот канцелар, и на раководителите на финансиските институции што веќе финансираат македонски проекти. Таквите средби се значајни за договарање на финансирање на проекти за поврзаност, но самите по себе не го менуваат статусот на преговорите со ЕУ. Македонија сè уште го чека последниот чекор за отворање на првиот кластер, како што рече претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен на 2 октомври.

Во истиот ден на самитот се очекува Кос да разговара за напредокот на Црна Гора и за потребните реформи и да се сретне со Курти за неодамнешните случувања во Косово. Тоа покажува дека самитот има и билатерална димензија, покрај заедничките изјави.

Што не се знае? Не е познато дали Мицкоски ќе има посебни билатерални средби, ниту кои документи ќе бидат потпишани. Не е јасно ниту дали ќе се појави порака за македонско-бугарските односи, иако тоа прашање е на дневен ред во регионот. Колку од најавените ветувања ќе добијат рокови и пари, ќе се види дури по самитот.

Што значи тоа? Самитот е регионален форум со висок протокол, чија вредност се мери по конкретните договори и финансирања, а не по заедничките фотографии. Нашата јавност најдобро ќе ја процени по тоа што ќе се најде во потпишаните документи за поврзаност и заеднички пазар.

MKNews Hub · Македонија · 21 октомври 2026