Михајлова: Софија се повикува на Уставот, Скопје бара потерница преку Интерпол

Случајот на 23-годишната Ива Михајлова, која има бугарско и македонско државјанство, стана нова точка на тензија меѓу Скопје и Софија. Таа е обвинета пред судот во Кочани за сообраќајна несреќа во која загина едно лице, според членовите 300 став 4 и 297 став 3 од Кривичниот законик. Судот на 13 октомври издал налог за приведување, а македонските власти преку Интерпол побарале меѓународна потерница со цел лишување од слобода и екстрадиција. Таа е обвинета, а не осудена, и до пресуда важи претпоставка на невиност.

Во Бугарија нејзиното присуство стана јавно на 12 октомври. Бугарското Министерство за внатрешни работи на 14 октомври соопшти дека државата не ги предава своите државјани. За тоа се повика на членот 25 став 4 од бугарскиот Устав, според кој бугарски државјанин не може да биде предаден на друга држава за кривично гонење, освен ако меѓународен договор не предвидува поинаку, и на членот 6 од Европската конвенција за екстрадиција, кој дозволува државата да одбие екстрадиција на свои државјани.

Реклама

Извештаите, меѓутоа, се разликуваат во еден детал. Дел од медиумите пишуваат дека Бугарија „нема да ја екстрадира“, а Журнал.мк оценува дека соопштението не објавува конечна одлука по барањето, туку само правото на државата да одбие. Според бугарското министерство, не била ни барана, бидејќи Интерпол не издал црвена потерница.

Другата тема е како таа стигнала до Бугарија. Директорот на граничната полиција Антон Златанов на 17 октомври изјави дека во системот за гранична контрола нема запис дека поминала преку официјален премин меѓу двете земји, дека тече истрага и дека бугарските власти не направиле повреди на преминот. Тој рече дека има идеја како влегла, но не сакаше да ја открие. Од друга страна, таа и нејзиниот адвокат Николај Димитров тврдат дека поминала низ граничен премин со лични документи од двете земји. Македонското МВР соопшти дека нивниот систем не покажува запис за нејзино напуштање на земјата.

Овие два наводи не се согласуваат и веќе не можат да се проверат од надворешна страна. Но токму тој дел е клучен: ако нема запис за излегување, а има тврдење за регуларно поминување, прашањето е дали некој систем не го регистрирал преминот или некој од наводите не е точен.

Од правна гледна точка, одбивањето на екстрадиција на сопствени државјани е честа практика во Европа и не е чисто бугарска специфика. Тоа не значи дека постапката е завршена: државата што одбива често може да преземе кривично гонење на својата територија, но во овој случај не е објавено дека тоа се разгледува.

Што не се знае? Не е познато дали Бугарија ќе донесе формална одлука по барањето и дали Интерпол ќе издаде потерница. Не е познато ни како точно поминала границата, ниту дали бугарската истрага ќе даде резултат. Не е јасно ниту дали постапката во Кочани ќе продолжи во нејзино отсуство.

Што значи тоа? За семејството на настрадалиот, најважно е судска одлука, а не политички спор. Затоа е битно двете земји да ја отворат оваа тема преку судска и полициска соработка, а не преку дополнително заострување на односите.

MKNews Hub · Македонија · 21 октомври 2026