Албанија затвори четири од 33 поглавја со ЕУ, Македонија сè уште чека на првиот кластер

Албанија на 14 октомври, на втората меѓувладина конференција со ЕУ под ирското претседавање, привремено го затвори поглавјето 20, Претпријатија и индустриска политика. Тоа е четвртото затворено поглавје. Претходно, во јули 2026 беа затворени поглавјата 25 (Наука и истражување), 26 (Образование и култура) и 30 (Надворешни односи).

Според извештаите, сите 33 поглавја што беа прегледани се отворени, па по пресметка 29 остануваат незатворени. Еврокомесарката Марта Кос рече дека затворањето ја приближува Албанија до амбицијата да ги заврши преговорите „следната година“, односно во 2027 година. Премиерот Еди Рама поставува цел најмалку двојно повеќе затворени поглавја до крајот на 2026. Ирскиот претставник Томас Брајн ѝ порача на Албанија да „остане на курсот на суштинските реформи“.

Реклама

Важно е да се знае што значи „привремено затворено“. Договорите за поединечни поглавја не се конечни додека не постои целосен договор што ги опфаќа сите поглавја. Затоа затворањето е чекор, а не гаранција за влез во ЕУ.

Која е разликата со Македонија? Македонија е кандидат од 2005 година, но не ги отворила ни првиот кластер, оној за основите. Претседателката на Комисијата Урсула фон дер Лајен на 2 октомври во Скопје рече дека „недостасува последниот чекор“. Македонија, според Мицкоски, смета дека преговарачката рамка бара Бугарите да бидат внесени во македонскиот устав пред да се отвори втората меѓувладина конференција. Тој услов е причината зошто двете земји, иако на сличен пат, се на различни точки.

Затоа „споредба на патеките“ е точна само делумно. Албанија ја користи отворената патека, а Македонија е блокирана на претходниот чекор. Тоа не значи дека Албанија нема проблеми: во последните две недели таму има немири и протести, за кои Европската комисија порача дека одговорот мора да биде пропорционален.

Колку брзо Албанија може да заврши? Затворени се четири од 33 поглавја, а остатокот бара време, реформи и единогласност на државите-членки. Целта за 2027 е политичка амбиција на комесарката и премиерот, а не договорен датум.

Што не се знае? Не е познато кои поглавја следуваат и кога, ниту дали Рама ќе ја исполни целта за најмалку двојно повеќе затворени поглавја до крајот на годината. Не е јасно ниту дали протестите во Албанија ќе влијаат на темпото. За Македонија, не е познато кога ќе има нов политички договор со Бугарија.

Што значи тоа? Соседот ги затвора поглавјата, а ние сè уште чекаме да се отвори првиот кластер. Разликата не е во знаењето, туку во тоа што македонскиот проблем е политичко-уставен, а албанскиот технички и реформски.

MKNews Hub · Македонија · 21 октомври 2026