Јавниот долг на 10,7 милијарди евра, или 58,8 отсто од БДП на крајот на јуни

Јавниот долг на Македонија на крајот на јуни 2026 изнесувал 10,7 милијарди евра, или 58,8 отсто од проектираниот бруто домашен производ. Податокот го пренесе SeeNews на 15 септември. На крајот на март долгот бил 58,9 отсто од БДП, па споредбата покажува пад од 0,1 процентен поен. Во пренесениот извештај стои дека бројката е „пораснала“ од претходната, но 58,8 е помало од 58,9, па формулацијата изгледа погрешна.

Што значи 58,8 отсто? Тоа е удел во БДП што се проектира, а не бројка што ја прикажува реалната големина на економијата по завршувањето на годината. Ако БДП се ревидира, уделот се менува и без нов долг. Затоа е корисно да се гледа и апсолутниот износ од 10,7 милијарди евра.

Реклама

Границата од 60 отсто е познат референтен праг од Мастрихтските критериуми, па е близу. Разликата од 1,2 процентни поени не е голема: тоа може да го поместат нова задолжување и побавен раст. Тоа не значи дека земјата е на работ, но покажува дека просторот за ново задолжување е ограничен.

Тука доаѓаат јавните финансии. Владата на 7 октомври го усвои ребалансот со приходи од 374,2 милијарди денари и расходи од 420,5 милијарди денари, при дефицит од 4,1 отсто од БДП. Дефицитот се финансира со задолжување, па долгот на крајот на годината ќе зависи од тоа колку од разликата ќе се покрие со нови заеми. Владата ги продолжува и даночните мерки за горивата, што ги намалуваат приходите.

Опозицискиот СДСМ, преку лидерот Венко Филипче, ребалансот го оцени како резултат на лошо економско управување. Владата, од друга страна, ги брани мерките како заштита на граѓаните од енергетската криза. Двете тврдења се политички оцени, а бројките во ребалансот се оние што може да се проверат.

За граѓаните, јавниот долг не е апстракција: поскапото задолжување на државата го влече и општиот ризик, а каматите што ги плаќа државата се дел од буџетот што не оди за пензии, плати и инвестиции. Дали задолжувањето е добро или лошо зависи од тоа за што се користат парите: за инфраструктура што носи раст или за тековна потрошувачка.

Што не се знае? Најновиот податок е за крајот на јуни. Не е познато колкав е долгот на крајот на септември, ниту колку ќе изнесува на крајот на годината. SeeNews не објавува поделба на надворешен и домашен долг, па таа структура не може да се оцени од овој извештај. Не е јасно ни колку од ребалансираниот дефицит ќе се покрие со нов долг, а колку со расположливи средства.

Што значи тоа? Долгот е близу, но под границата, а дефицитот е поголем од претходната година. Следните податоци за крајот на септември и на годината ќе покажат дали 58,8 отсто е врв или почеток на пораст.

MKNews Hub · Македонија · 21 октомври 2026