Ребалансот: капиталните расходи се намалени за 5,7 милијарди денари, дефицитот останува 4,1 отсто од БДП

Вториот ребаланс на буџетот за 2026 година ги намалува и приходите и расходите за околу 5,3 милијарди денари, или околу 86 милиони евра. Приходите се намалуваат од околу 379,5 на 374,2 милијарди денари, а расходите од околу 425,8 на 420,5 милијарди, според извештајот на Трн од 9 октомври. Дефицитот останува непроменет: 46,3 милијарди денари, или околу 4,1 отсто од БДП, што е приближно 753 милиони евра.

Каде се кратат парите? Најголемото намалување е кај капиталните расходи, околу 5,7 милијарди денари (над 92 милиони евра). Владата вели дека проектите што веќе се во тек ќе продолжат, а ќе се одложат главно оние што сè уште не почнале или имаат технички или административни пречки. Министерството за енергетика губи околу 1,9 милијарди денари, а Министерството за животна средина околу 1,5 милијарди. Намалувања има и кај Министерството за финансии, Управата за извршување на санкции и некои владини програми.

Реклама

Каде одат дополнителните средства? Според истиот извештај, здравството и социјалната заштита добиваат повеќе пари. Конкретни износи за здравството, ниту податок за пензиите, не најдов во изворот што го проверив, па не можам да кажам колку точно се зголемува кој сектор.

Зошто паѓаат приходите? Вкупните даночни приходи се намалуваат од 213,3 на 209,8 милијарди денари, а акцизите највеќе, од 34,1 на 30,4 милијарди. Министерката за финансии Гордана Димитриеска-Кочоска го поврза делот од тоа со мерките за ублажување на притисокот врз цените на горивата, меѓу кои пониски акцизи и намалувањето на ДДВ за дизелот од 18 на 10 отсто. Проекцијата за раст за 2026 останува 3,5 отсто, а прогнозата за инфлација е намалена на 3,8 отсто.

Има и контраст со претходната корекција. На 30 јули министерката го претстави претходниот ребаланс како ребаланс што ги зголемува капиталните расходи, за речиси шест милијарди денари, и рече дека целиот буџетски дефицит во суштина ги финансира капиталните расходи. Сега капиталните расходи се намалуваат за 5,7 милијарди, или приближно за колку што беа зголемени во јули. Двете бројки доаѓаат од различни извештаи и од различни ставки, па не се директна споредба, но покажуваат дека капиталниот простор се стеснува.

Опозицискиот СДСМ преку лидерот Венко Филипче го оцени ребалансот како резултат на лошо економско управување. Владата ги брани мерките како заштита на граѓаните од енергетската криза. Двете се политички оцени; податоците во ребалансот се оние што може да се проверат.

Што не се знае? Не е познато кои конкретни проекти ќе бидат одложени, ниту колку од намалените 5,7 милијарди ќе се почувствува на терен. Не е познато ни колку дополнителни пари добиваат здравството и социјалната заштита, ниту дали има промена кај пензиите. Не е јасно ни како ќе се финансира дефицитот.

Што значи тоа? Државата ги штити тековните трошоци и мерките за горивата, а плаќа со одложување на нови капитални проекти. Вистинскиот ефект ќе се види по тоа кои градби и набавки ќе се одложат.

MKNews Hub · Македонија · 23 октомври 2026