Собранието ги донесе измените на Законот за административни службеници: оценка „1“ две години по ред значи престанок на работниот однос

Собранието на 19 октомври, при продолжувањето на 125-тата седница, по скратена постапка ги донесе измените на Законот за административни службеници. Според извештајот, најважната промена е укинувањето на можноста административни службеници да се унапредуваат без јавен интерен оглас. Владата вели дека тоа обезбедува еднаков пристап и доследна примена на системот на заслуги.

Втората важна промена се однесува на оценувањето. Административните службеници што две години по ред ќе ја добијат најниската оценка („1 – не задоволува“) ќе го изгубат работниот однос по сила на закон, а правото на жалба останува. Тоа е строго правило, чија вистинска примена ќе зависи од тоа како се доделуваат оценките, што законот не го менува во истата мера.

Реклама

Измените уште ја разјаснуваат кој може да ја застапува Агенцијата во управни и судски постапки, определуваат рокови за доставување на акти, отстрануваат преклопувачки постапки и бараат транспарентно објавување на конечните резултати. Тие регулираат и дисциплинската и материјалната одговорност, а статусот на службениците во Собранието и регулаторните тела го усогласуваат со статусот на другите посебни државни службеници. Примената на членот 80 се одложува до 1 јануари 2028 година, а платите за одредени категории ќе се уредуваат со посебни закони.

Што е спорно? Опозицискиот СДСМ не гласаше за измените. Координаторот на групата Оливер Спасовски рече дека законот ја дисциплинира администрацијата, вклучително и собраниската служба, и дека владата своите цели ги остварува „прикриено“, што тој го претстави како политички притисок. СДСМ тврди дека ВМРО-ДПМНЕ претходно ја укинала независноста на собраниската служба, а сега ја враќа. Спасовски вели дека службата била независна до 2024 година и дека и обезбедувањето на Собранието треба да биде независно. Други пратеници од опозицијата имале забелешки на одредбите за санкционирање.

Од позиција на мнозинството, координаторот на групата на ВМРО-ДПМНЕ Никола Мицевски рече дека некои одредби се добри, а други не, и дека промените ги отстрануваат недостатоците што не биле поправени во 2019 година. Тој ја обвини владата на СДСМ од 2019 до 2024 дека не ги поправила, и му рече на Спасовски, како поранешен министер за внатрешни работи, дека можел да помогне во реформата на обезбедувањето на Собранието.

Извештајот не дава број на гласови, ниту како гласале другите партии, па не можам да кажам со колкаво мнозинство е донесен законот. Исто така не се наведува колку службеници се опфатени, ниту колку од нив годинава добиле најниска оценка.

Што не се знае? Не е познато колку службеници би можеле да го изгубат работниот однос според правилото за две оценки „1“, ниту како ќе се применува во пракса. Не е познато ни кога законот ќе влезе во сила и дали ќе има интервенција на Уставниот суд. Не е јасно ни како ќе се осигури оценувањето да биде објективно.

Што значи тоа? Законот ги затегнува правилата и за унапредување и за отпуштање во администрацијата. Дали тоа ќе донесе повеќе заслуги или повеќе притисок, ќе зависи од тоа како ќе се применува, а не од самиот текст.

MKNews Hub · Македонија · 23 октомври 2026