Хутите го погодија нафтеното поле Шајба: Брент околу 110 долари, цевководот исток–запад е запрен од 5 октомври

Јеменските хути на 22 октомври со дрон го гаѓаа погонот за преработка на нафтеното поле Шајба на Саудиски Арамко, кое произведува околу еден милион барели сурова нафта дневно. Саудиската противвоздушна одбрана го пресретнала дронот, но отпадоците паднале во близина на погонот. Според Министерството за енергетика на Саудиска Арабија, при тоа загинале две лица, а две се повредени, а возило на изведувач се запалило. Министерството рече дека „операциите не се засегнати“.

Неколку часа подоцна, напад врз меѓународниот аеродром „Крал Фахд“ во Дамам усмрти едно лице и повреди осум, според саудискиот орган за цивилно воздухопловство. Хутите, според извештајот, не коментирале за аеродромот. САД нареа несуштински државни службеници и нивните семејства да ја напуштат Саудиска Арабија.

Реклама

Цената на нафтата реагираше: Брент порасна за околу 1,7 отсто, или 1,81 долар, на околу 110,63 долари за барел, а WTI за околу 1,4 отсто, на околу 98,52 долари. Според други извештаи од раното тргување, Брент беше на 110,11 долари. Разликата доаѓа од тоа што бројките се земени во различно време, па важно е само дека пазарот е околу 110 долари.

Зошто нападите врз Саудиска Арабија се чувствителни? Според истиот извештај, протокот на сурова нафта низ источно-западниот цевковод, со капацитет од околу седум милиони барели дневно, наводно бил запрен на 5 октомври откако хутски напад ја оштетил пумпната станица источно од Ријад. Тој цевковод им овозможува на саудиските извозници да ги заобиколат ризиците кај Ормуз. Ако е запрен, алтернативните патишта кои веќе се оптоварени поради војната со Иран остануваат поограничени, што го зголемува геополитичкиот ризик на пазарот.

Што значи тоа за горивата кај нас? Во последната пресметка на РКЕ дизелот е 99 денари за литар, бензинот 95 е 96, а цената на дизелот претходно се движеше нагоре според референтните светски котации. Следната пресметка ќе зависи од тоа дали светските цени ќе се задржат околу сегашното ниво. Кризната состојба за нафта и нафтените деривати, продолжена до 20 април 2027, и намаленото ДДВ за дизелот се мерките што ја ублажуваат таа врска. Датум за следната пресметка на РКЕ не најдов во достапните извештаи.

Во извештајот нема коментари на аналитичари, па не можам да кажам како пазарот го оценува ризикот. Тоа е ограничување што треба да се има предвид: цената се движи зад нападите, но колку од тоа е трајно, не е познато.

Што не се знае? Не е познато дали нападите ќе влијаат врз физичките извози на Саудиска Арабија, колку долго цевководот исток–запад е запрен и дали е поправена пумпната станица. Не е познато ни дали ќе има нови напади, ниту какви ќе бидат следните одлуки на РКЕ за цената на горивата.

Што значи тоа? Пазарот на нафта е заложник на безбедносната состојба на Блискиот Исток. Додека тоа трае, цената околу 110 долари е нова нормала, а притисокот врз горивата кај нас останува.

MKNews Hub · Македонија · 23 октомври 2026