Кос по средбата со Сали: Македонија мора да ги измени Уставот, во Брисел се разговарало и за СЕПА и роаминг

Еврокомесарката за проширување Марта Кос на 23 октомври во Брисел се сретна со вицепремиерот и министер за европски прашања Беким Сали. Според бугарската агенција БТА, што ги пренела изјавите од македонските медиуми, Кос рекла дека Македонија „мора да го направи чекорот“ на измена на Уставот за да продолжи европската интеграција без дополнителни политички одлуки.

Кос го опиша тоа како обврска и ја повика Владата да ја исполни во интерес на граѓаните. Таа додаде дека договорите за пристапување на Црна Гора и Албанија ќе бидат потпишани наскоро и дека тоа е добар момент и Македонија да тргне напред, но дека на политичарите во земјата им е да ги исполнат очекувањата.

Реклама

Позадина: според европскиот компромис од 2022 година, Македонија се обврза во Уставот да ги внесе Бугарите меѓу државотворните народи, што е услов за почеток на преговорите. Измена на Уставот бара двотретинско мнозинство во Собранието. Владата на Христијан Мицкоски досега јавно вели дека ги исполнува реформите од Реформската агенда и очекува тие да бидат признаени, како што изјави и на самитот на Берлинскиот процес на 22 октомври.

Македонското Министерство за европски прашања во своето соопштение за средбата не ги спомнува уставните измени. Според тоа соопштение, Сали ја поздравил комуникацијата на Комисијата „Подготовка за поголема Унија“ и побарал поизвесен процес на проширување, заснован на заслуги и мерливи резултати. Рекол дека интеграцијата мора да донесе реални придобивки за граѓаните, економијата и бизнисот.

Конкретно, разговарале за учество на Македонија во Единствената област на плаќања во евра (SEPA), за можно проширување на моделот „Роаминг како дома“ и за соработка во дигиталната трансформација. На агендата биле и Планот за раст на Западен Балкан, реформите во владеењето на правото, јавната администрација, дигитализацијата и енергетиката, како и буџетот на ЕУ за 2028–2034 година, за кој Сали рече дека треба да им обезбеди на кандидатите стабилна и предвидлива поддршка. Сали е на тридневна посета на Брисел.

Што изгледа различно? Двете страни ја опишуваат истата средба со различни акценти: од Брисел доаѓа пораката за уставен чекор, а од Скопје пораката за постепена интеграција и придобивки. Тоа не мора да се исклучува, но ги покажува различните приоритети.

Што не се знае? Не е познато дали Кос изнела рок за уставните измени, ниту дали има конкретен предлог за нив во Собранието. Не е познато ни кога би можеле да се применат SEPA и роамингот, и под кои услови. Интервјуто на Кос за македонски медиуми, спомнато во извештаите, не го пренесуваме затоа што неговата содржина не е објавена во изворите што ги проверивме.

Што значи тоа? Дури и со придобивките од постепената интеграција, клучното прашање за преговорите останува исто како пред година: уставна измена со двотретинско мнозинство, која бара договор меѓу владеачките и опозициските партии.

MKNews Hub · Македонија · 24 октомври 2026