Студентски протести во регионот: десетти ден по ред во Тирана, илјадници студенти и наставници на улица во Грција

Во Албанија на 23 октомври се одржа десетти последователен ден на студентски демонстрации во Тирана, според Euronews. Истиот ден во парламентот дошло до туркање меѓу опозициски и владини пратеници, откако водството на Собранието ги одби барањата на опозицијата да се дебатира за протестите. Опозициските пратеници држеле фотографии на студенти повредени од полицијата и го блокирале говорницата, додека Собранието продолжило со гласање на закони.

Студентите бараат пониски школарини, повеќе државни вложувања во образованието и крај на корупцијата во образовниот систем. Со време се приклучија на пошироко антивладино движење што бара оставка на премиерот Еди Рама. Според истиот извештај, демонстрантите во последните две недели повеќепати се судрија со полицијата, фрлајќи камења, факели, запалива смеса и огномет, а полицијата одговарала со палки, водни топови и солзавец. Извештајот не дава број на повредени или приведени.

Реклама

Рама вети отпор. Откако се сретна со наставници и претставници на училишта, изјави дека обидот за соборување на владата со насилство „никогаш нема да биде дозволен, во никаква форма и од никаква причина“, а легитимните незадоволства, според него, ги користат луѓе што намерно поттикнуваат насилство.

Во Грција на 21 октомври илјадници студенти и наставници маршираа низ Атина, а слични протести имаше и во Солун и Патра. Според AP, бараат достапни студентски домови и повеќе државни пари за образованието, а се жалат и на растечките трошоци за живот, вклучувајќи ги и повисоките цени на горивата. Наставниците прогласија штрајк за истиот ден. Полицијата го следеше маршот, правеше проверки на торби, а продавниците покрај трасата ги спуштија ролетните.

Еден 20-годишен студент по инженерство им рече на новинарите дека владата не презема мерки за да им помогне на студентите со трошоците за живот и дека субвенцијата за кирија од 120 евра месечно се исплаќа на крајот од годината и не покрива ни половина од киријата. Тоа е негова изјава, а влада не е цитирана во извештајот.

Причините се различни. Албанските протести имаат и силна политичка компонента, бидејќи се поврзани со барањето за оставка на премиерот, додека грчките се пред сè социјални и економски. Euronews ги става во шира слика на протести поради трошоците за живот и јавните услуги во Франција, Италија, Шпанија, Португалија и Грција.

Што не се знае? Не е познато колку долго ќе траат протестите во Албанија, ниту како ќе се однесе Собранието на барањата за дебата. Не е познат ни бројот на повредени и приведени. Не е јасно ниту дали грчките протести ќе прераснат во подолг бран.

Што значи тоа? Двата случаи покажуваат дека цената на животот и пристапот до образование се политички прашања во целиот регион. За Македонија тоа е сигнал да се следи, без да се претпоставува дека настаните од соседството ќе се повторат кај нас.

MKNews Hub · Македонија · 24 октомври 2026