Кластерот „Темелни“ по посетата на Фон дер Лајен: пофалба или услов
„Речиси сте до отворање на првиот кластер, но прво уставни измени“ — зад оваа кратка реченица на Фон дер Лајен стои список од пет поглавја и повеќе области каде реформите сè уште не се завршени.
Фон дер Лајен изјавила дека Македонија е „речиси до отворање на првиот кластер“, но дека тоа бара пред сè усвојување на договорените уставни измени. Првиот кластер — познат како „Темелни“ — ги опфаќа пет преговарачки поглавја: правосудство и фундаментални права, правда/слобода/безбедност, јавни набавки, статистика и финансиска контрола, а дополнително се следат и демократските институции и реформата на јавната администрација.
Покрај уставните измени, ЕУ бара и конкретни патокази за реформа на владеењето на правото — независност и интегритет на судството, зацврстување на Судскиот совет, подобрени резултати во гонењето на корупција и организиран криминал. Бара се и „професионална, ефикасна, непартиска и отчетна“ јавна администрација, функционални демократски институции — парламент, изборен систем, граѓанско општество, медиумска слобода — и транспарентни финансиски контроли за заштита на интересите на ЕУ.
Клучен детал кој останува надвор од пофалните изјави: отворањето на кластерот не значи крај на реформите, туку почеток на преговорите — „Темелни“ формално се затвора последен, и токму тој ритам го одредува темпото на целиот пристапен процес. Со тоа, фразата „речиси сте до отворање“ е повеќе насока отколку конкретно ветување за рок.
MKNews Hub · Македонија · 4 октомври 2026
