Електронско гласање за дијаспората: мост до иселениците или безбедносна дупка?

Електронското гласање за дијаспората е „црвената линија“ на премиерот Христијан Мицкоски во измените на Изборниот законик. На 29 јуни Собранието со 59 гласови „за“ и 3 „против“ прифати измените да се разгледуваат по скратена постапка; предлогот предвидува електронско гласање за граѓаните во странство „по примерот на Франција и Естонија“. Мицкоски, според Дојче веле, бара тоа да важи од следните претседателски избори. Потоа СДСМ и Левица поднесоа околу 13 илјади амандмани, а електронското гласање остана главна спорна точка; во јули Мицкоски изјави дека е подготвен да прифати една изборна единица, но со изборен праг.

Поддржувачите го гледаат како мост до иселениците и начин за поголема излезност. Критичарите наведуваат дека независни студии, меѓу кои и од Универзитетот во Мичиген, покажуваат дека сложен малициозен софтвер теоретски може да влијае на серверите или на уредите на гласачите. Интернет-гласањето се одвива во неконтролирана средина, што отвора простор за „семејно гласање“ и притисок од работодавци, со ризик за тајноста на гласот. Рацин.мк прашува: „Ако електронското гласање е безбедно за дијаспората, зошто не е и за граѓаните во Македонија?“ Критичари на власта тврдат и дека ВМРО-ДПМНЕ сака гласови од дијаспората за да ги надомести 160.000 гласачи изгубени на последните локални избори; тоа е критика, не докажан мотив.

Реклама

Искуствата се различни: Естонија го користи интернет-гласањето од 2005, а Франција го користела за гласачите во странство, но го суспендираше во 2017 поради безбедносни причини. Најновите јавни извештаи што ги најдовме се од јули и не потврдуваат конечна одлука. Клучните прашања остануваат технички и политички: кој ќе го ревидира системот, како ќе се заштити тајноста на гласот и дали ќе има доволно време за проверка пред изборите.

MKNews Hub · Македонија · 10 октомври 2026