Македонија на самитот на НАТО во Анкара: „Кредибилен партнер" — но лавиринтот кон ЕУ мора да заврши

Македонија беше претставена на највисоко ниво на 36-тиот самит на НАТО, одржан на 7 и 8 јули 2026 година во претседателскиот комплекс „Бештепе" во Анкара, Турција. Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова ја предводеше македонската делегација и се обрати на состанокот на Северноатлантскиот совет на ниво шефови на држави и влади — собир на 32 земји членки на НАТО, заедно со генерали, министри и високи дипломати на Алијансата.

Докажан, кредибилен партнер

Зборувајќи пред лидерите на НАТО, меѓу кои и американскиот претседател Доналд Трамп, францускиот претседател Емануел Макрон, британскиот премиер Кир Стармер и германскиот канцелар Фридрих Мерц, Сиљановска-Давкова испрати самоуверена порака за улогата на Македонија во Алијансата.

Според претседателката, на самитот беше потврдено дека Македонија е докажан, кредибилен партнер на НАТО — одговорен и во поглед на средствата и во поглед на однесувањето. Македонија тековно издвојува приближно четири проценти од БДП за одбрана и сродни трошоци — значително над целта на НАТО и на добар пат кон новата цел на Алијансата од пет проценти до 2035 година.

Највостра порака: Крај на лавиринтот кон ЕУ

Најостриот дел од обраќањето на Сиљановска-Давкова не беше насочен кон НАТО, туку кон Европската Унија. Повлекувајќи директна паралела меѓу тоа како Македонија се третира во НАТО и тоа како се третира на патот кон членство во ЕУ, таа испрати една од најдиректните пораки на македонски државник во последниве години.

Претседателката исто така истакна дека самитот испрати силен сигнал во полза на Западен Балкан: Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјавил намера да тргне на турнеја по земјите на Западен Балкан, нагласувајќи дека стабилноста и мирот на Балканот се нераскинливо поврзани со европската интеграција на регионот. По 13 години блокирано проширување, Сиљановска-Давкова го опиша тоа kako „навистина одговорно и посветено."

Самитот: Единство, Украина, Иран

36-тиот самит на НАТО во Анкара беше обележан со познатите теми на 2026 година: војната во Украина, состојбата со Иран, влијанието на Кина и прашањето за европските одбранбени расходи во ерата по Трамп. Лидерите на НАТО ја потврдија „железната посветеност" кон колективната одбрана и Членот 5 — „напад врз еден е напад врз сите" — во декларацијата усвоена во Анкара.

Значаен подтекст беше прашањето за европска одбранбена автономија. Со оглед на тоа дека Соединетите Американски Држави јасно ставија до знаење дека европските членки на НАТО мора да преземат поголема одговорност за сопствената одбрана, речиси сите сојузници веќе тргнале по таа патека. Сиљановска-Давкова го опиша тој пресврт како „исто така многу важен."

На маргините: Бугарија, Унгарија и порака на пријателство

На маргините на самитот, Сиљановска-Давкова оствари билатерални средби со неколку сојузнички лидери. Особено, таа опиша краток средба со бугарскиот премиер Румен Радев на приемот кај претседателот Ердоган како „инспиративна и охрабрувачка" — Радев и рекол дека не се само соседи, туку и пријатели. Оствари и средба со унгарскиот министер за надворешни работи Петер Мађар, за кого исто рече дека е охрабрувачко.

Самитот во Анкара го потврди тоа што македонското раководство одамна го тврди: дека земјата дава придонес над своето ниво во рамките на НАТО, дека ги исполнува своите обврски и дека заслужува истиот третман на нејзиниот европски пат. Дали таа порака конечно ќе одекне во Брисел — останува да се види.

MKNews Hub · Политика · 8 јули 2026