Шенген пред полноправно членство: реална опција или уште едно ветување за Западен Балкан?
Пет земји-членки на ЕУ — Австрија, Италија, Чешка, Словачка и Словенија — предлагаат земјите-кандидати да добијат пристап до единствениот пазар пред целосно членство, отворајќи ја и можноста за влез во Шенген зоната порано.
Пет земји-членки на Европската унија — Австрија, Италија, Чешка, Словачка и Словенија — испратија нон-пејпер до Брисел со предлог земјите-кандидати од Западен Балкан да добијат заслужен, постепен пристап до единствениот европски пазар пред формалното членство. Во документот се спомнуваат и можни договори за мобилност, слични на моделите за младинска мобилност меѓу ЕУ и Велика Британија, што отвора прашање дали е реална и побрза патека кон Шенген зоната пред целосно членство.
Пристапот е дефиниран како „заслужен“ — интеграцијата би била реверзибилна и условена од усогласеноста на секоја земја-кандидат со европското законодавство во конкретни области. Европската комисија веќе одобри 158,9 милиони евра за Албанија, Црна Гора и Македонија преку Планот за раст, при што Македонија доби 65,7 милиони евра по позитивните оценки за реформите во образованието и дигитализацијата.
Иако документот не содржи конкретен датум за влез во Шенген, аналитичарите го гледаат предлогот како сигнал дека Брисел бара начин да понуди опипливи придобивки на кандидатите пред целосното членство — наместо само ветувања поврзани со далечна иднина, во кои Македонија со години останува заглавена.
MKNews Hub · Македонија · 29 септември 2026
