Мицкоски вели „над 4 спрема 1“ во Брвеница: бројките го потврдуваат односот со СДСМ, но не и мнозинство

По првиот круг на изборите во Брвеница, премиерот Христијан Мицкоски изјави дека разликата меѓу ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ е „над 4 спрема 1“. Изјавата стана главна порака на партијата по изборите и се повторува во наслови. Затоа е корисно да се провери што точно мери таа бројка и што не мери.

Според објавените резултати, кандидатот на ВМРО-ДПМНЕ Стојанче Радичевски освои 2.943 гласа, а кандидатот на СДСМ и коалицијата 706. Ако се подели 2.943 со 706, добива се 4,17. Значи, математички изјавата е точна: Радичевски има повеќе од четири пати повеќе гласови од кандидатот на СДСМ. Во тоа нема спор.

Реклама

Но, споредбата е само една од можните. Кандидатот на СДСМ е четвртопласиран, со 9,33 отсто од гласовите. Ако истиот Радичевски се спореди со вториот, кандидатот на НАИ со 2.152 гласа, односот е околу 1,4 спрема 1. Тоа е значајна предност, но не е „4 спрема 1“. Токму тој, а не СДСМ, е соперникот во вториот круг, ако се потврди дека одат двајцата најдобро пласирани.

Уште поважно е што изјавата не вели ништо за мнозинството. Збирот на гласовите за сите други кандидати е 4.462, а Радичевски има 2.943. Од вкупно гласовите дадени за кандидатите, тоа е околу 39,7 отсто. Со други зборови, на секој глас за Радичевски доаѓаат околу 1,5 гласа за некој друг кандидат. Ова не значи дека сите тие гласови ќе одат на едно место, но ја објаснува причината зошто е потребен втор круг.

Затоа „убедлива победа“ и „над 4 спрема 1“ се политички оцени, а не изборни исходи. Секоја партија го чита резултатот низ мерка што ѝ одговара: власта споредува со СДСМ, на кого му е најлесно да се спореди, а останатите учесници може да ја споредуваат својата позиција со претходни избори, со бројот на гласачи или со пласманот во вториот круг. Ниту едната мерка не е лажна, но ниту една не го раскажува целиот резултат.

Во оваа прилика се чини дека на изјавата не треба да ѝ се припишуваат намери, а ниту да се прогласува за погрешна. Партиите по избори секогаш ја наглашуваат најповолната споредба. Задача на медиумите е да го дополнат тој број со останатите податоци, па читателот сам да процени.

Што не се знае? Не е познато како ќе гласаат оние 2.234 гласачи што во првиот круг гласале за ВЛЕН и за СДСМ. Тие гласови се повеќе од двојно поголеми од разликата од 791 глас меѓу првите двајца. Не е познато ни колку од над 8.600 гласачи што не излегле на изборите ќе се откажат од ставот на 1 ноември.

Што значи тоа? Односот „4 спрема 1“ е точен, но тој не го решава изборот. На 1 ноември кандидатите ќе се споредуваат меѓу себе, а не со СДСМ. Вториот круг ќе почне од нула во смисла на мобилизација, а резултатот од првиот круг е само предност, не гаранција.

MKNews Hub · Македонија · 19 октомври 2026