Националниот комитет за безбедност на новинарите има 7 тела, а акцискиот план е рок до 15 декември

Владата на седницата на 27 октомври донесе одлука за формирање Национален комитет за заштита и безбедност на новинарите, а одлуката ја соопшти портпаролката Марија Митева. Комитетот треба да ја следи безбедноста на медиумските работници, да ја подобри соработката меѓу институциите и новинарската заедница и да изработи национален акциски план. Темата ја пренесоа повеќе медиуми, меѓу нив 360 степени, Нетпрес, Вечер, Журнал, Макфакс и Експрес.

Кој е во комитетот? Според списокот, во него се седум тела: Министерството за внатрешни работи, Министерството за правда, Министерството за дигитална трансформација, Агенцијата за аудио и аудиовизуелни медиумски услуги, Академијата за судии и јавни обвинители, Македонската радио-телевизија и Здружението на новинарите на Македонија. Значи, три министерства, едно образовно тело за правосудството, еден регулатор, јавниот сервис и едно новинарско здружение.

Реклама

До кога треба да работи? Акцискиот план треба да биде готов до 15 декември 2026 година, односно 49 дена, или точно седум недели по одлуката.

Што ќе содржи планот? Планот има четири области. Превенцијата опфаќа медиумски плурализам, институционална поддршка и дијалог со медиумите. Заштитата опфаќа механизми за брза реакција, полициска и правна помош и заштита од закани во дигиталниот простор. Гонењето значи навремено постапување по напади и закани, со истраги и санкции за сторителите. Промоцијата и едукацијата опфаќаат обуки и јавна свесност.

Што изјави Митева? Таа рече дека безбедноста на новинарите не треба да се отвора само по некој инцидент и дека институциите мора брзо да реагираат, да ги препознаваат ризиците и да обезбедат заштита. Според неа, заштитата треба да е насочена кон новинарите што работат на терен, истражуваат теми од јавен интерес и известуваат во сложени околности, и мора да е еднаква за сите, независно од темата и од тоа дали нивните прашања и објавени информации некому му одговараат. Додаде дека Владата сака институциите да бидат отворени за јавноста и да ја почитуваат слободата на изразување.

Каква е врската со Советот на Европа? Комитетот ќе ја поддржува и националната примена на кампањата „Новинарите се важни“ на Советот на Европа.

Што не е наведено? Во пренесените информации нема претседавач, број на членови од секое тело, начин на именување, финансирање и правна основа на комитетот. Така, за сега е јасна насоката, а не и како точно ќе работи.

Што е кампањата „Новинарите се важни“? Тоа е кампања на Советот на Европа за безбедноста на новинарите, а според страницата на организацијата вклучува и заеднички напори за унапредување на слободата на медиумите во Македонија. Одлуката на Владата значи дека националниот чекор се врзува со европска рамка, што може да го олесни споредувањето на планот со меѓународните препораки.

Што може да се провери по 15 декември. Има четири прашања по кои ќе може да се оцени планот: дали секоја мерка има рок, дали има одговорна институција, дали е обезбедено финансирање и дали новинарските здруженија биле консултирани пред да се заврши текстот. Одговорите на тие прашања ќе кажат повеќе од самото формирање на телото.

Што следува? Следниот проверлив чекор е акцискиот план на 15 декември. Ако биде објавен со рокови и одговорни институции, ќе може да се оцени дали комитетот ќе се претвори во конкретна заштита за новинарите.

MKNews Hub · Македонија · 28 октомври 2026