Референдумот на Исланд на 29 август може да отвори врата за ЕУ и на Црна Гора
Доколку Исланѓаните гласаат за рестартирање на пристапните преговори со ЕУ, дипломатите велат дека земјата и Црна Гора можат да завршат како членки во ист момент.
Исланд на 29 август ќе одржи референдум на кој граѓаните ќе одлучат дали земјата треба повторно да ги отвори преговорите за членство во Европската Унија, замрзнати уште од 2013 година. Според извештај на Politico, повикувајќи се на европски претставници и дипломати, доколку Исланѓаните гласаат за продолжување, земјата и Црна Гора би можеле истовремено да станат членки на Унијата.
Гласањето „за" не значи автоматско членство — тоа само би го отворило патот кон преговори, по чие завршување ќе биде потребен уште еден референдум за конечно пристапување. Сепак, самата можност Исланд и Црна Гора да влезат "во пакет" веќе привлекува внимание во Брисел.
Зошто Исланд го менува курсот
Исланд ги прекина преговорите со ЕУ во 2013 година, откако на власт дојде евроскептична влада. Тринаесет години подоцна, комбинација од зголемени трошоци за живот, војната во Украина и општата неизвесност во светот го поместија јавното мислење кон поддршка на членство. Земјата веќе е дел од Европскиот економски простор и Шенгенската зона, што значи веќе усвоила голем дел од законодавството на ЕУ — фактор што европски дипломати го гледаат како можност преговорите да напредуваат брзо доколку граѓаните гласаат за продолжување.
Врската со Црна Гора
Европската комесарка за проширување, Марта Кос, изјави дека преговорите со Исланд би можеле да траат само една до две години доколку референдумот заврши позитивно. Токму тоа темпо се совпаѓа со тековната фаза на Црна Гора, водечкиот кандидат за членство во регионот, која неодамна затвори уште едно преговарачко поглавје. Според дипломатски извори, Брисел е отворен за идејата двете земји — едната богата нордиска, другата балканска — да влезат во ЕУ во ист момент.
За Македонија, чиј европски пат останува во целосен застој без отворено ниту едно поглавје, развојот на настаните во Исланд и Црна Гора служи како потсетник дека проширувањето на ЕУ сепак не стои сосема мирно — само не секогаш во насоката каде очекуваш.
MKNews Hub · Свет · 21 август 2026