Нов модел на ЕУ за Западен Балкан: Муцунски бара јасна граница меѓу реформите и билатералните спорови

Иницијативата за нов пристап кон проширувањето на Европската унија на Западен Балкан добива на замав — пет земји-членки на ЕУ предложија „чекор по чекор" модел на интеграција што ги опфаќа Македонија, Србија, Албанија и Црна Гора. Авторите на предлогот ја повикаа еврокомесарката за проширување Марта Кос да развие нови идеи за ваков тип постепена интеграција, а според дипломатски извори, дел од европските престолнини стравуваат дека долгото одолговлекување на проширувањето отвора простор за руско и кинеско влијание во регионот.

За време на работна посета на Скопје порано оваа година, Кос им порача на македонските медиуми дека „прозорецот" за проширување е отворен пошироко отколку кога било во една генерација, повикувајќи ја земјата да не го пропушти моментот. Таа го пофали напредокот на Македонија во спроведувањето на Реформската агенда, но нагласи дека вистинскиот исчекор кон членство во ЕУ зависи од продолжување на пристапниот процес и исполнување на веќе преземените обврски — пред сè, уставните измени поврзани со малцинските права.

Одговорот на Муцунски

Осврнувајќи се на новиот модел, министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски рече дека Македонија бара јасно разграничување меѓу суштинските реформски барања и билатералните политички спорови со соседните држави. Осврнувајќи се на барањето на Бугарија Македонија да го внесе бугарското малцинство во Уставот, Муцунски рече дека најмалку што Бугарија може да направи е прво да ги почитува пресудите на Европскиот суд за човекови права во делот на заштитата на правата на Македонците кои живеат во Бугарија.

Тој оцени дека решението прифатено од претходната Влада е неприфатливо и може повторно да создаде криза во интеграцискиот процес. Меѓу опциите што ги спомна: уставни измени со одложена примена, или јасни гаранции од самите европски институции. Како второ клучно прашање, тој го посочи и принципот на меѓународен реципроцитет во областа на човековите права.

„Не смееме да дозволиме патот кон Европската Унија да нè обезличи како држава и како народ", порача Муцунски. „На нас е да бараме решение — решение што ќе биде достоинствено и одржливо."

Познат образец на ветувања

Македонија со години слуша варијации на пораката за „моментум" од Брисел, без јасна временска рамка за тоа кога тој моментум ќе прерасне во вистинско членство. Дали новиот петчлен модел ќе го промени тој образец — или ќе стане уште еден запис во долгата листа рамки за проширување што ветиле повеќе отколку што испорачале — останува да се види.

MKNews Hub · Политика · 13 август 2026