Мајка Тереза — добитничката на Нобелова награда родена на скопска улица која денес е дел од плоштадот „Македонија"
Една од најпрепознатливите хуманитарки во современата историја е родена како Агнес Гонџа Бојаџиу во Скопје во 1910 година. Еве каков всушност бил нејзиниот ран живот во градот — пред Калкута, пред Нобеловата награда, пред името по кое светот ќе ја запомни.
Секоја година на 26 август, Скопје ја одбележува годишнината од раѓањето на една од најпрепознатливите жени на 20 век — родена не во Индија, каде се одвивало нејзиното животно дело, туку на скопска улица која денес се наоѓа во склоп на плоштадот „Македонија", во срцето на Старата чаршија.
Име кое значи „пупка од роза"
Родена е како Агнес Гонџа Бојаџиу на 26 август 1910 година, на број 14 од тогашната улица „Поп Кочина". Нејзиниот татко Никола се памети како трговец (според некои извори — аптекарски помошник), а бил и единствениот католик-член на Советот на Скопје. Мајка ѝ Драна била длабоко религиозна. Гонџа — албанско име што значи „пупка" или „цут од роза" — била најмладото од три деца, по сестра ѝ Ага (родена 1904) и брат ѝ Лазар (роден 1908).
Семејство обликувано од загуба и вера
Татко ѝ починал во 1919 година, кога Гонџа имала само осум години. Мајка ѝ, останата сама да го издржува семејството, почнала да шие и да везе. И покрај тешкотиите, домот го задржал акцентот на верата, милосрдието и помагањето на секој на кому му е потребно — вредности кои ќе го обликуваат целиот нејзин понатамошен живот. На 18-годишна возраст, во 1928 година, засекогаш заминала од Скопје, патувајќи преку Даблин до Бенгал, Индија. За само два месеца се приклучила кон редот „Лоретски сестри" — тоа била последната средба со мајка ѝ и сестра ѝ.
Од улиците на Калкута до Нобеловата награда
Во Индија го основала редот „Мисионерки на милосрдието", посветен на служење на најсиромашните и најболните, и станала позната во светот едноставно како Мајка Тереза. Во 1979 година ѝ била доделена Нобеловата награда за мир. По заминувањето, го посетила родното Скопје четири пати — во 1970, 1978, 1980 и 1986 година — а во 1980 станала почесен граѓанин на градот во кој е родена.
Испратена од целиот свет
Мајка Тереза починала на 5 септември 1997 година во Калкута, на 87-годишна возраст. Индиската влада ѝ организирала државен погреб на 13 септември, необичен гест за монахиња родена во странство. Две години подоцна, папата Јован Павле II ја отворил дијецезиската фаза на процесот за нејзина беатификација; подоцна била прогласена за светица на Католичката црква.
🔵 Родната куќа на улица „Поп Кочина" стоела токму таму каде денес е плоштадот „Македонија".
🔵 „Гонџа", нејзиното родено име, е албански збор што значи пупка од роза.
🔵 Го напуштила Скопје на 18 години и никогаш повеќе не ги видела мајка си и сестра си.
🔵 Спомен-куќата на Мајка Тереза во Скопје, изградена близу местото на раѓање, го чува нејзиниот молитвеник и копија од Нобеловата награда за мир од 1979 година.
MKNews Hub · Серија „Знаеше ли?" · Епизода 3 · 13 август 2026