COP31 почнува денес во Анталија: 12 дена климатски преговори по COP30 без план за напуштање на фосилните горива
Турција е претседавач, а на дневен ред се електрификацијата, фосилните горива и шумите. Финансирањето за адаптација е клучниот спор.
Анталија – Климатската конференција на ОН COP31 се отвора денес, 9 ноември, во Анталија, Турција, и трае до 20 ноември. Во пресметка на редакцијата, тоа се 12 дена преговори. Турција е домаќин и претседавач, а во подготовките соработува со претседателството на COP30 од бразилскиот Белем.
Најавениот дневен ред опфаќа електрификација, побрзо напуштање на фосилните горива, построги обврски за намалување на емисиите и медитеранските ризици: шумски пожари, топлотни бранови и екстремни температури. Меѓу приоритетите е и запирањето на уништувањето на шумите, а ќе се гледа и ажурираниот национален придонес на самата Турција. Турција има цел за нулти нето-емисии до 2053 година.
Прашањето за парите ќе биде во центарот. COP30 се договори да се утрои финансирањето за адаптација до 2035 година. Целта за поддршка на земјите во развој е најмалку 300 милијарди долари годишно од јавни извори и 1,3 трилиони од сите извори. Експертите тоа го оценуваат како напредок, но недоволен.
Умит Шахин од Универзитетот Сабанџи во Истанбул оцени дека COP31 „се очекува да биде и амбициозен и посебен“. За очекуваните одлуки за шумите во Амазонија на COP30 рече: „Нажалост, тоа не се случи.“ Според анализата на неговиот центар, целосно напуштање на јагленот до 2036 е технички и економски изводливо.
Контекстот е тежок. На COP30 во Белем немаше временски врзан план за напуштање на фосилните горива ниту за запирање на уништувањето на шумите. Беше создаден механизам за праведна транзиција за работниците и заедниците. САД беа отсутни, откако претседателот Доналд Трамп го најави повлекувањето од Парискиот договор, што, според Шахин, ја ослабна конференцијата.
Според најавите, лидерите ќе се сретнат на 11 и 12 ноември.
Што не е јасно: колку делегати и колку лидери ќе дојдат, дали САД ќе испратат делегација и што точно ќе биде во текстот на конечната одлука. Не најдовме ни најава за тоа кој ќе ја претставува Македонија.
Првата вистинска проба е јазикот за фосилните горива. Ако на крајот на преговорите и тој остане без рок, тоа ќе биде повторување на исходот од COP30.
MKNews Hub · Македонија · 9 ноември 2026
