Предлог-законот за трансформација во редовен работен однос опфаќа околу 6.000 лица, рок до 31 декември 2027

Пратеникот Бојан Стојаноски од пратеничката група на ВМРО-ДПМНЕ и коалицијата „Твоја Македонија“ на 27 октомври го презентираше предлог-законот за трансформација во редовен работен однос, кој, според него, поправа неправда долга со децении. Премиерот Мицкоски на 28 октомври изјави дека околу 6.000 лица во скоро сите сектори работат со договори на дело, привремени вработувања и слични форми на ангажман. Законот сè уште не е усвоен, а темата ја пренесоа повеќе медиуми, меѓу нив Нова Македонија, Независен, Либертас, Радио Лидер, Макфакс и Нетпрес.

Кого опфаќа? Според предлогот, законот се однесува на органите на државната власт, одредени јавни установи во здравството, културата и социјалната и детската заштита, единиците на локалната самоуправа, јавните претпријатија, заводите, фондовите и други институции утврдени со законот.

Реклама

Кој е изземен? Од законот се исклучени акционерските друштва, војниците и цивилните лица во Армијата, основните и средните училишта, ученичките и студентските домови, високообразовните и научните установи, како и неколку безбедносни институции: Министерството за внатрешни работи, Агенцијата за национална безбедност, Агенцијата за разузнавање, Бирото за јавна безбедност, Дирекцијата за безбедност на класифицирани информации, Управата за финансиска полиција и Управата за финансиско разузнавање.

Кој има право? Право добиваат лицата со важечки договор на денот кога законот ќе влезе во сила, а договорот мора да важи и во моментот на трансформацијата.

Какви се роковите? Институциите имаат 90 дена од влегувањето во сила на законот да склучат договори или да донесат решенија за вработување. Постапката е фазна: најмногу 50 отсто од опфатените добиваат договори или решенија што важат веднаш по потпишувањето, а останатите трансформации мора да завршат најдоцна до 31 декември 2027 година. Тоа е малку повеќе од 14 месеци од денес.

Што е предвидено како заштита и ограничување? Предлогот содржи рокови за преминот, заштита на засегнатите работници во постапката, ограничување на идните ангажмани со договори и финансиска контрола.

Што не е наведено? Во објавените извештаи нема процена за трошокот, ниту податок од каде ќе се обезбедат средствата. Бројката од 6.000 ја дал премиерот, а не произлегува од текстот на предлог-законот, па не е јасно колку лица ќе бидат во секоја институција. Не е објавено ни кога законот ќе се гласа во Собранието.

Нашата пресметка за фазите. Ако бројката од 6.000 е точна и ако најмногу 50 отсто се решаваат веднаш, тоа е најмногу околу 3.000 лица во првата фаза, а останатите околу 3.000 до 31 декември 2027. Ова е пресметка врз бројката на премиерот, а не податок од законот, и вистинскиот распоред ќе зависи од конкретните институции.

Што е договор на дело. Според општото правило, договорот на дело е договор за извршување на конкретна работа, а не редовен работен однос, па лицата така ангажирани обично немаат исти права како вработените, на пример годишен одмор. Затоа ваква трансформација е важна за самите работници, иако точните последици зависат од конечниот текст на законот.

Што значи тоа? За лицата што со години работат на договори на дело, законот би значел стабилен работен однос, но за државата тоа значи и пресметка на трошоци во буџетот. Вистинскиот ефект ќе зависи од конечниот текст, од бројот на лицата што ги исполнуваат условите и од тоа како институциите ќе го спроведат тој рок.

MKNews Hub · Македонија · 29 октомври 2026