Јотова победи на претседателските избори во Бугарија со 57,6 отсто, во Македонија гласале 491 бугарски државјанин

Скопје – Во Софија бројките се јасни, во Скопје прашањето е друго: што значи тоа за преговорите. Илијана Јотова ги доби претседателските избори во Бугарија во вториот круг на 1 ноември, со околу 57,6 отсто од гласовите. Нејзиниот противник Андреј Гуров освои околу 39,5 отсто, а излезноста била ниска, околу 28 отсто. Јотова е првата жена избрана директно на оваа функција.

Најмалку забележаниот дел од изборот се гласовите од Македонија. Во земјата гласале 491 бугарски државјанин, на седум избирачки места во Скопје, Битола, Охрид, Струмица, Кавадарци, Кочани и Прилеп. Листата Јотова–Валчев освоила 51,49 отсто, листата Гуров–Кандев 43,8 отсто, а 4,7 отсто избрале опција „не поддржувам никого“.

Реклама

Во пресметка на редакцијата, тоа се околу 253 гласа за Јотова, околу 215 за Гуров и околу 23 за никого. Просекот е околу 70 гласачи по избирачко место. Излезноста, сепак, е највисока на бугарски избори во Македонија од 2022 година.

Јотова веќе има јавно искажан став за соседна Македонија. Во јули 2023, тогаш како потпретседателка, порача дека кон Скопје не треба да има нови барања, туку Македонија треба да ги исполни постојните обврски. На 21 јуни 2026, како претседателка, изрази сериозни сомневања дека сегашното раководство во Македонија сака членство во ЕУ.

Што може да направи претседателот? Бугарија е парламентарна република, а претседателот има претежно претставничка улога. Надворешната политика ја водат Владата и Народното собрание, па изборот сам по себе не го менува бугарскиот став кон Македонија, но го одредува тонот и симболиката. Мандатот е петгодишен.

Условот за преговорите остана непроменет. „Не се направени обиди да се усвојат релевантните уставни измени од заклучоците на Советот од 18 јули 2022 година“, се вели во извештајот на Европската комисија за Македонија. Измените се однесуваат на граѓаните што се дел од други народи, „како Бугарите“.

За такви измени во Собранието се потребни 80 од 120 пратеници. Тоа значи дека, колку и да е благ или остар тонот од Софија, патот до отворање на преговорите минува низ собраниската сала во Скопје, а не низ претседателската канцеларија во Софија.

Официјална реакција од Скопје на изборот на Јотова засега нема. Не е јасно ниту дали новиот мандат ќе донесе промена на тонот, ниту како ќе се однесува следната бугарска влада, чиј став е клучен за ветото. Првиот сигнал ќе биде првата изјава на Јотова за Македонија во новиот мандат.

MKNews Hub · Македонија · 6 ноември 2026