Дополнетиот ребаланс: приходите 374,2 милијарди денари, расходите 420,5 милијарди, а дефицитот останува 46,3 милијарди

Владата на седницата на 3 ноември го усвои дополнетиот ребаланс на буџетот за 2026 година и ќе го достави до Собранието на усвојување. Според соопштението на Министерството за финансии, пренесено од повеќе медиуми, приходите се 374,2 милијарди денари, што е за 5,3 милијарди помалку од претходните проекции, а расходите се 420,5 милијарди денари.

Колку е дефицитот. Разликата меѓу расходите и приходите е 46,3 милијарди денари (420,5 минус 374,2). Тоа е износот на дефицитот што останува непроменет. Колку е тоа од бруто домашниот производ зависи од изворот: брифот и Лидер пишуваат 3,9 отсто, а Независен 4,1 отсто. Ако 46,3 милијарди се 3,9 отсто, БДП би бил околу 1.187 милијарди денари, а ако се 4,1 отсто, околу 1.129 милијарди (наша пресметка). Разликата од околу 58 милијарди денари не е мала и покажува дека не сите користат иста основа за БДП. Која е точната, ќе се знае од самиот предлог-закон.

Реклама

Колку расте економијата. И тука бројките се разликуваат. Според една верзија, проекцијата за раст е 4,3 отсто. Независен пишува дека проекцијата за раст остава непроменета на 3,5 отсто, а Народната банка на 3 ноември објави проекција од 3,8 отсто за 2026. Три различни бројки за истата година се причина да не ја земаме ниедна како дадена пред да го видиме образложението на ребалансот.

Што значи „намалени приходи“. Кога и приходите и расходите се намалуваат за приближно ист износ, дефицитот не се менува, а тоа обично значи дека државата го прилагодува трошењето на она што навистина го собира. Најчесто прво се намалуваат оние ставки што најлесно се одложуваат, а тоа се капиталните проекти. Дали е така и овој пат, не можеме да потврдиме, бидејќи разбивката по буџетски корисници и програми не е јавно објавена во изворите што ги проверивме.

Што недостасува. Не е јасно кои програми губат, а кои добиваат средства при реалокацијата, колку е извршен буџетот до октомври и дали намалувањето на приходите ги засега општините. Исто така, не знаеме колкав дел од капиталните расходи е реално потрошен. Без тие податоци тешко е да се оцени дали намалувањето е рутинско прилагодување или знак дека приходите заостануваат.

Зошто е важно сега. Ребалансот се усвојува во истата недела кога Владата го упати и буџетот за 2027 во собраниска процедура. Дефицитот од околу четири отсто од БДП е ниво што економистите го следат во споредба со фискалните правила и со задолженоста, а секое отстапување на растот од проекцијата директно ги менува приходите од ДДВ и од даноците на плати.

Наш агол. Едноставна проверка за читателот е да ги спореди трите бројки за раст: 3,5, 3,8 и 4,3 отсто. Ако стопанскиот раст е пониско од оној на кој е засновано планирањето, приходите можат да заостанат, а државата би морала повторно да сече или да се задолжува. Дали тоа ќе се случи, не можеме да знаеме, но затоа е важно образложението да биде објавено во целост.

Што да се следи. Дебатата во Собранието, објавувањето на разбивката по корисници и податоците за извршувањето на буџетот до крајот на октомври. Во текстот користиме бројки што ги пренесоа повеќе медиуми и не сме ги потврдиле во самиот документ на Министерството, па ги третираме внимателно.

MKNews Hub · Македонија · 4 ноември 2026