Студентскиот оброк е 140 денари, студентите бараат 200, а министерката вели дека пресметката со инфлација дава 147
Студентите најавуваат референдум по средбата со Мицкоски и Јаневска, а ребалансот на буџетот ги намалува средствата за домовите за 200 милиони денари.
Претставници на студентските совети на 28 октомври се сретнаа со премиерот Мицкоски и министерката за образование Весна Јаневска за субвенционираниот студентски оброк. Студентите велат дека не добиле одговор на барањето за 200 денари. Јаневска, од друга страна, вели дека проблемот наскоро ќе се реши и дека е понуден ваучерски систем по примерот на Словенија.
Бројките. Оброкот сега е 140 денари дневно и последен пат е зголемен во 2023 година. Студентите бараат 200, односно 60 повеќе. Јаневска изјавила дека пресметка заснована на инфлацијата би дозволила зголемување од само 7 денари, на 147, според Рацин од 26 октомври. Тоа остава разлика од 53 денари дневно. Министерството разгледува промена на методологијата, но не одлучило.
Илустрација. Ако студент користи оброк 20 дена во месецот, разликата од 60 денари е 1.200 денари месечно. Тоа е наша илустрација, бидејќи бројот на дена и бројот на студентите не се објавени.
Што бараат студентите. Освен 200 денари, бараат оброкот да може да се користи и во супермаркети, а не само во ресторани и пекари. Претседателката на студентскиот совет на УКИМ изјавила дека само зголемувањето не е доволно за оброк во ресторан, бидејќи цените на храната и во ресторани пораснале побрзо од просечната инфлација.
Што нуди Владата. Моделот, слично на словенечкиот, би значел ваучери што студентите ќе ги користат во објекти за храна, како сендвич-барови, пекари и ресторани. Студентите најавија студентски референдум на платформа каде гласаат само студенти, за избор меѓу предложените реформи, односно картички или ваучери и апликација, и постојниот систем.
Буџетот. Вториот ребаланс на буџетот за 2026 не ја намалува субвенцијата за оброк, но ги намалува средствата за енергетска обнова на студентските домови за 200 милиони денари, што е повеќе од една третина од првично планираното. Рацин пишува дека обновата не е откажана, но има значително помалку пари за 2026, а јасно објаснување кои обнови се засегнати нема. Ребалансот предвидува приходи од 374,2 милијарди и расходи од 420,5 милијарди денари, околу 5,3 милијарди помалку, а дефицитот останува 46,3 милијарди, или 4,1 отсто од БДП. На 28 октомври за него имаше 124 амандмани во Комисијата за финансирање и буџет.
Што не е наведено. Не е објавен бројот на студентите што го користат оброкот, вкупниот трошок на субвенцијата, ниту кога ќе се гласа ребалансот. Не се знае ни колку амандмани се однесуваат на студентскиот оброк.
Процентите. Предложените 147 денари се зголемување од 5 отсто во однос на сегашните 140. Барањето од 200 денари е зголемување од околу 42,9 отсто. Разликата од 53 денари дневно е затоа поголема од самото зголемување што го дозволува пресметката со инфлација, а тоа објаснува зошто спорот не се решава со мал компромис.
Што значи тоа. Разликата од 53 денари дневно е мерливата точка на спорот. Дали ќе се реши со повисок износ, ваучери или картичка, ќе се види по референдумот и по гласањето за ребалансот.
MKNews Hub · Македонија · 29 октомври 2026

