ЕК: добра подготвеност во образованието и науката, Јаневска: над 75 отсто од годишниот акциски план е завршен

Скопје – Образованието и науката се меѓу областите во кои Европската комисија во извештајот за 2026 година забележува добра подготвеност. Тоа го соопшти заменикот на шефот на Делегацијата на ЕУ Бен Нупнау, а министерката за образование и наука Весна Јаневска ги наброи конкретните чекори што, според неа, ги поддржуваат таквите оценки.

Извештајот го опфаќа периодот од 1 септември 2025 до 31 август 2026 година. Нупнау рече дека Македонија е меѓу државите со најголема подготвеност за усогласување со ЕУ и дека напредокот што се забавил во претходните години годинава е забрзан. Амбасадорот Рокас, пак, оцени дека напредокот е поголем отколку лани, „особено во дигиталната трансформација, истражувањето, науката и образованието“, во пренос на неговите зборови.

Реклама

Јаневска наведе дека „слободниот пад на образованието“ е запрен во две и пол години на оваа влада. Усвоена е Стратегијата за образование 2026–2032, а над 75 отсто од активностите во новиот едногодишен акциски план се завршени. Во пресметка на редакцијата, останува помалку од една четвртина.

Околу 70 отсто од младите се запишуваат во стручни средни училишта, а голем дел од нив во дуални паралелки. Донесен е и закон за образование на возрасни, со изграден систем за доживотно учење. Буџетот за образование и за наука е зголемен, додаде министерката, без да ги наведе износите.

Во науката и иновациите, формирана е Агенција за технолошки развој, иновации и претприемништво, која веќе ги поврзува економијата, бизнис-заедницата и образованието. Усвоени се и Стратегијата за паметна специјализација со акциски план, што Јаневска ја оцени како клучна за економскиот развој.

Нупнау, од своја страна, наведе и препораки за следната година: подобар пристап до квалитетно образование за сите, особено за децата со посебни образовни потреби и за ромската заедница.

Не помалку важна е листата што сè уште чека. Според Јаневска, во Собранието треба да минат три закони: за високото образование, за научноистражувачката дејност и за квалитетот во високото образование. Рок за нивното донесување не е соопштен.

Што не е соопштено: износите за зголемениот буџет, бројот на ученици и студенти опфатени со новите мерки и рокот за трите закони. Таквите податоци ги нема во пренесените изјави.

Како и во другите области, добрата оценка не го менува условот за преговорите. „Поради егзибициите и антидржавната политика на претходната Влада на СДСМ и ДУИ ние сега имаме политички услов“, рече премиерот Христијан Мицкоски на 6 ноември, одговарајќи на новинарско прашање. Македонија, додаде тој, е можеби единствената земја што покрај суштинските реформи има и политички услови, а дијалогот со „нашиот источен сосед“ се води.

Напредок има, а во извештајот стои дека не е постигнат напредок кон усвојување на релевантните уставни измени. Тие остануваат клучот за отворање на преговорите, според Заклучоците на Советот од 2022 година.

MKNews Hub · Македонија · 9 ноември 2026