ЕК ја подигна оценката за дигиталната трансформација на „добар напредок“, со 338 е-услуги и двојно поголемо користење

Скопје – Во поглавјето за дигитална трансформација и медиуми, Европската комисија во извештајот за 2026 година ја подигна оценката на „добар напредок“. Тоа е највисоката оценка за напредок во ова поглавје досега, а до неа се стигнува по скала што се искачува чекор по чекор.

Како што соопшти Министерството за дигитална трансформација, во четирите последователни извештаи од 2021 до 2024 година оценката беше „ограничен напредок“, лани „одреден напредок“, а годинава „добар напредок“. Нивото на подготвеност е подигнато од „умерено“ на „меѓу умерено и добро ниво на подготвеност“. Во пресметка на редакцијата, тоа е две скалила нагоре во два извештаја.

Реклама

Во бројки, најконкретен е податокот за е-услугите. Користењето на електронските услуги е речиси двојно поголемо отколку година порано, а на националниот портал до крајот на август 2026 биле достапни 338 е-услуги, вклучително и делумно достапните. Централниот систем за управување со документи го користат 44 институции.

За граѓаните најдирект е ефектот во секојдневните документи. Извод од матична книга на родени и уверение за државјанство сега се нудат електронски, а подобрен е и пристапот до услугите за бизнисите.

Зад бројките стои и законска и стратешка основа. Донесена е долгорочна ИКТ-стратегија со акциски план, како и Стратегија за сајбер безбедност. Усвоени се закон за електронски комуникации и закон за безбедност на мрежите и информациските системи, а измени има и во областа на електронските документи, електронската идентификација и услугите од доверба. Напредок е забележан и во интероперабилноста и сајбер безбедноста, а владата има тим за одговор на инциденти MKD-GOV-CSIRT.

Роамингот е една од темите што граѓаните најлесно ги чувствуваат. Министерството во јануари 2026 објави дека измените на Законот за електронски комуникации се усогласуваат со правилата на ЕУ, со цел да се укинат надоместоците за роаминг во земјите на ЕУ и да се постават јасни рамки за цените. Од изворите што ги проверивме не е јасно дали тие измени се веќе усвоени.

Што не се знае: оценката ја пренесува соопштението на Министерството, а износите, роковите и мерливите цели по поединечни индикатори (на пример покриеност со брз интернет) не се дел од она што го прочитавме. Исто така, поглавјето опфаќа и медиуми, а за тој дел овде нема податоци.

Како и во другите области, оценката за дигиталната трансформација не го менува формалниот услов за преговорите. „Не е постигнат напредок кон усвојување на релевантните уставни измени“, стои во извештајот. Напредок има и официјално е забележан, а клучот за придвижување на преговорите остануваат уставните измени.

MKNews Hub · Македонија · 7 ноември 2026