Проектот за бакар во Иловица изменет за поголема заштита на околината — Начевски: Македонија да ги искористи „петте минути" со своите минерали

Претседателот на Здружението на металурзи на Македонија и универзитетски професор, Горан Начевски, оцени дека проектот за рудник за бакар во Иловица веќе претрпел измени со цел поголема заштита на животната средина, откако претходни верзии на проектот наишле на отпор од еколошки здруженија. Изјавите ги даде во гостување на Сител ТВ, пренесува плусинфо.мк.

Според Начевски, во Македонија рударството се практикува со децении, но денес државата располага со законска регулатива усогласена со европските практики и директиви. Тој смета дека современо рударство е возможно доколку постои континуиран мониторинг на квалитетот на водата, воздухот и почвата, и повика во јавната расправа да се вклучи стручната јавност заедно со дел од активистите кои се критички настроени кон проектот, со цел да се дојде до заедничко решение.

„Петте минути" со критичните минерали

Начевски посебно се осврна на моменталната состојба на светскиот пазар на критични минерали — суровини клучни за производството на батерии, електрични возила и дигитална инфраструктура, меѓу кои бакарот, кадмиумот и никелот. Според него, Македонија располага со потврдени наоѓалишта на дел од овие минерали, пред сè бакар во значителни количини, но досега тие остануваат неискористени.

Тој предупреди дека моменталната глобална побарувачка за критични минерали претставува времена можност — „нашите пет минути" — која, доколку не се искористи навреме, може да помине без поголема економска корист за земјата. Со зголемувањето на цената на бакарот на светските берзи, според Начевски, капацитетите во Иловица и другите наоѓалишта добиваат дополнителна економска тежина за домашниот буџет и вработувањето.

Геополитика на минералите

Осврнувајќи се на глобалната слика, Начевски посочи дека Кина останува најголем производител и извозник на критични минерали, што делумно го објаснува зошто Европската Унија ги третира овие суровини како стратешки важни — не само за индустријата, туку и за зелената транзиција и дигитализацијата на општеството во целина.

Според геолошките истражувања спроведени во земјава, покрај бакарот и златото, во склоп на олово-цинковите наоѓалишта присутни се и помали количини на кадмиум, индиум, платина и паладиум — метали кои денес се сметаат за критични за глобалните синџири на снабдување.

MKNews Hub · Економија · 4 август 2026 · Извор: плусинфо.мк