ЕЦБ ја задржа депозитната стапка на 2,5 отсто, а Лагард заминува на 7 февруари 2027

Европската централна банка на 29 октомври ги задржа трите клучни каматни стапки непроменети. Депозитната стапка остана 2,5 отсто, главната стапка за рефинансирање 2,65 отсто, а маргиналната кредитна стапка 2,90 отсто. Истиот ден претседателката Кристин Лагард соопшти дека ја напушта функцијата на 7 февруари 2027 година. Вестите ги пренесоа Еуроњуз и други, а одлуката е објавена и на страницата на ЕЦБ.

Бројките во преглед. Депозитна стапка: 2,5 отсто. Главна стапка за рефинансирање: 2,65 отсто. Маргинална кредитна стапка: 2,90 отсто. Инфлација во еврозоната во септември: 3,8 отсто, наспроти 3,2 отсто во август. Целта на ЕЦБ: 2 отсто. Според Еуроњуз, ЕЦБ ги покачи каматите двапати оваа година, последен пат во септември.

Реклама

Што вели ЕЦБ. Енергетските цени продолжуваат да растат, што носи ризици за повисока инфлација и послаб раст. Основната инфлација е засега релативно стабилна, а платите не покажуваат значаен одговор. Условите за финансирање се затегнале од претходната седница. Советот ќе одлучува од седница до седница, според податоците, и не се обврзува на одредена патека на каматите.

Хронологија на заминувањето. Во февруари 2026 Фајненшл тајмс објави дека Лагард ќе замине пред истекот на мандатот во октомври 2027, а ЕЦБ тогаш рече дека таа е фокусирана на својата мисија и дека нема одлука. Во јуни Лагард ги отфрли шпекулациите за предвремено заминување, а во јули рече дека нема да замине пред 2027 година. На 29 октомври го објави датумот: 7 февруари 2027, околу девет месеци пред крајот на осумгодишниот мандат. ЕЦБ не даде причина, а извештаите го врзуваат времето со претседателските избори во Франција во април 2027.

Кој може да ја наследи. Според Еуроњуз, како фаворити се гледаат Пабло Ернандес де Кос од Шпанија и Клас Кнот од Холандија. Во првата половина на 2027 се отвораат и две други места во Извршниот одбор од шест члена, меѓу нив и местото на главниот економист Филип Лејн. Официјална листа на кандидати не е објавена.

Што значи за Македонија. Денарот е врзан за еврото, па одлуките на ЕЦБ и инфлацијата во еврозоната се важни за македонската економија. Сепак, не е објавено како директно влијае оваа одлука врз македонските кредити или цени, па не даваме таква оценка.

Што не е познато. Не знаеме дали ќе има ново зголемување на следната седница, бидејќи ЕЦБ не се обврзува. Не е познато ни кој ќе ја наследи Лагард, ниту кога ќе започне постапката за избор.

Споредба со Македонија. Според Државниот завод за статистика, годишната инфлација во Македонија во септември беше 2,7 отсто, наспроти 3,8 отсто во еврозоната. Тоа е споредба на две бројки за истиот месец, а не објаснување зошто се разликуваат, и двете мерења можеби не се целосно споредливи по методологија.

Зошто Лагард заминува порано. ЕЦБ не даде причина. Затоа остануваат само извештаите што го врзуваат времето со изборите во Франција, а тоа е толкување, не потврдена причина. Битно е дека ЕЦБ има повеќе месеци да организира преод и дека одлуките за каматите ќе ги носи истиот совет.

Следен сигнал. Податоците за инфлацијата во еврозоната и цените на енергијата до следната седница на Советот. До тогаш, одлуката од 29 октомври значи пауза, а не завршеток на затегнувањето.

MKNews Hub · Македонија · 30 октомври 2026