Албанија воведе казни до околу 5.500 евра за насилство на протести, Парламентот има 45 дена да ги потврди
Владата на Еди Рама усвои пакет мерки по месеци протести. Извештаите се разликуваат во износите на казните за поединечни прекршувања.
Албанската влада на 29 октомври усвои пакет мерки против насилство на протести, со казни до околу 5.500 евра. Мерките стапиле на сила веднаш, но Парламентот мора да ги потврди во рок од 45 дена за да продолжат да важат. Според тоа, станува збор за владин акт, а не за закон усвоен во Парламентот. Вестите ги пренесоа Скопје1, МКД.МК, Локално, Вечер, Макфакс, Плусинфо и други, повикувајќи се и на Гардијан.
Како започнаа протестите. Според пренесувањата, протестите во Тирана почнале во мај против спорен проект за луксузен хотел во заштитено природно подрачје, за кој се наведува дека е поврзан со Џаред Кушнер. Подоцна прераснале во пошироко незадоволство од корупцијата и од владата на премиерот Еди Рама.
Ескалација во октомври. Во средината на октомври судирите се зголемија, откако на протестите масовно се приклучија студенти, кои бараат подобри услови за студирање, пониски трошоци за образование и повеќе можности за вработување. Дел од демонстрантите фрлале камења и молотови коктели кон државни згради, а полицијата употребила солзавец, водени топови и гумени куршуми.
Бројки. Според анализата на Центарот за источни студии од 22 октомври, околу 1.000 лица се приведени или уапсени, а најмалку 388 се соочуваат со обвиненија. Еуроњуз на 24 октомври пренесе дека властите пријавиле повеќе од 300 повредени демонстранти и полицајци.
Што предвидуваат мерките. Казните за кршење на правилата на протестите можат да достигнат до околу 5.500 евра, односно 500.000 леки. Прикривањето на идентитетот се казнува со пониски казни од 10.000 до 100.000 леки, со исклучоци од здравствени или верски причини и за професионална работа, на пример за новинари и медицински помош. Изворите се разликуваат за кое точно прекршување се однесува највисоката казна.
Нови овластувања на полицијата. Полицијата може привремено да забрани или ограничи собири во близина на училишта, болници и државни институции кога постои реален, сериозен и непосреден ризик од насилство или голема материјална штета. Ограничувањето трае најмногу 72 часа, со една можност за продолжување. Полицијата може да бара отстранување објави на социјалните мрежи што повикуваат на насилство.
Други мерки. Предвидена е државна отштета за мали бизниси оштетени при вандализам, грабежи или палење на протести. Се воведува и електронски регистар за лица за кои е поднесена пријава до обвинителството или се под истрага за насилни кривични дела на јавни собири.
Што вели Рама. Рама ги обвини „странските актери“ за насилството, посочувајќи ги Русија и Иран за ширење дезинформации на интернет, но повика и на дијалог. Демонстрантите бараат негова оставка и формирање техничка влада.
Што не е објавено. Во извештаите што ги проверивме нема реакции на опозицијата, на ЕУ и на невладините организации на новите мерки. Не е објавено ни влијание врз Македонија, па не даваме таква оценка.
Што да се следи. Дали Парламентот ќе ги потврди мерките во рокот од 45 дена, дали ќе се смени текстот при потврдувањето и дали протестите ќе продолжат.
MKNews Hub · Македонија · 31 октомври 2026

