Алта банка Битола има 8,91 милијарди денари депозити, а НБРМ вели дека одземањето на дозволата во Србија не важи автоматски

Народната банка на Србија (НБС) ѝ ја одзеде дозволата за работа на Алта банка а.д. Белград, а одлуката беше соопштена на 31 октомври. Битолската Алта банка АД, чиј сопственик е белградската банка, на Фејсбук објави дека е ликвидна и дека работи нормално. НБРМ вечерта соопшти дека одлуката од Србија не повлекува автоматско одземање на дозволата во Македонија. Темата ја пренесоа Н1, Бета, Б92, Блумберг Адрија, Пари и други медиуми. Подолу одговараме на прашањата на штедачите и го одвојуваме потврденото од наводите.

Што соопшти НБС? Според НБС, надзорните мерки насочени кон зголемување на ликвидноста на банката не дале бараните резултати, а нејзината финансиска состојба значително се влошила во претходниот период, што ги загрозува интересите на депонентите. Започната е стечајна постапка, а Агенцијата за осигурување на депозити ќе управува како стечајна управа. Осигурените депозити до 50.000 евра треба да се исплатат во рок од седум работни дена, а од Алта банка велат дека исплатите почнуваат во понеделник. Платежните картички, домашните и странските плаќања и работата на шалтерите се суспендирани.

Реклама

Колку е голема белградската банка? На крајот на 2025 година имала 621 вработен и 66.481 клиент, од кои 56.390 граѓани и 10.091 правни лица, според податоците што ги пренесе српскиот весник Новости.

Што се наводите во Србија? Српското обвинителство за организиран криминал (ЈТОК) соопштило дека постапувало по медиумски известувања за одливи од сметките на банката во странство и побарало од НБС податоци од 27 септември наваму. НБС поднела кривична пријава против банката и повеќе одговорни лица. Четири вицегувернери на НБС изјавиле дека вистинската состојба на банката драстично се разликувала од извештаите доставени до НБС, и побарале да се утврди кој и кога знаел за ризиците. Тоа се наводи и барања за истрага, а не утврдени наоди. Во извештаите што ги проверивме нема доказ дека одредени трансфери биле незаконски.

Што е битолската Алта банка? Тоа е поранешната Стопанска банка од Битола. Блумберг Адрија на 14 октомври 2025 пренесе дека Алта банка станала нејзин сопственик, откако понудата ја прифатиле 262 акционери. Според податоците од 30 септември 2026 што ги пренесе истиот портал, активата е 11,27 милијарди денари (околу 183 милиони евра по курс од 61,5 денари за евро, наша пресметка), а капиталот и резервите 1,98 милијарди. Депозитите на клиентите се 8,91 милијарди денари, или 5,4 отсто повеќе од една година порано, а нето кредитите 4,90 милијарди, со раст од 27,6 отсто.

Колку е ликвидна? Ликвидната актива е околу 43,91 отсто од вкупната, што според нашата пресметка е околу 4,95 милијарди денари. Кредитите се околу 55 отсто од депозитите (наша пресметка). За периодот до септември 2026 банката има нето загуба од 48,64 милиони денари, наспроти добивка од 49,15 милиони во истиот период лани. Високиот удел на ликвидна актива е во склад со тврдењето на банката дека е ликвидна, но не одговара на прашањето колку зависи од сопственикот.

Што рече НБРМ? Според соопштението, одлуката на НБС се однесува на работата на белградската банка во Србија и не значи автоматско одземање на дозволата на битолската банка, која е самостојно правно лице регистрирано во Македонија и се оценува според домашното законодавство. НБРМ вели дека ги следи сите околности што можат да влијаат на работата на банката, вклучително и ризиците од тоа што сопственик е Алта банка Белград, и ги повика граѓаните да се потпираат на официјални и проверени информации. Економскиот експерт Павле Гацов на Фејсбук оцени дека банката е македонска и под домашен надзор и дека политичките изјави не треба да создаваат страв кај штедачите.

Колку се осигурени депозитите во Македонија? До 30.000 евра во денарска противвредност по штедач и по банка. Сите депозити на едно лице во иста банка се собираат, заедно со каматата, а надоместот го исплаќа Фондот за осигурување на депозити. Износот над лимитот може да се бара во стечајната постапка. Во извештаите што ги проверивме нема стечај ниту исплати за битолската банка, бидејќи таа има дозвола. Како споредба, кога во 2020 година пропадна Еуростандард банка, Фондот соопшти дека исплатите ќе почнат во рок од 20 дена.

Што не е потврдено. Политичките изјави за врски на банката со власта и за наводни трансфери меѓу белградската и битолската банка не се поткрепени со јавен документ. Не е објавено ниту колку битолската банка зависи од сопственикот преку капитал, финансирање или гаранции. НБРМ не наведе какви надзорни мерки презема, бидејќи вели дека информациите од надзорот се доверливи.

Што да се следи. Дали НБРМ ќе објави дополнителни податоци или мерки за битолската банка, како ќе тече исплатата на осигурените депозити во Србија, дали битолската банка ќе објави нови податоци за капиталот и ликвидноста и дали ќе има поголемо подигање депозити, за кое досега нема пренесени податоци.

MKNews Hub · Македонија · 1 ноември 2026