Брент порасна на 117,64 долари за барел, околу 15 отсто повеќе во октомври, по инцидентите во Ормускиот теснец

Нафтата Брент во петокот, 30 октомври, порасна за 2,4 отсто на 117,64 долари за барел, откако накратко допре 118 долари. Американската WTI порасна за 2,08 отсто на 104,12 долари. За октомври Брент се искачи за околу 15 отсто, а WTI за околу 12 отсто, што е највисоко ниво од април и четврти последователен месечен раст, според „The National“. Британскиот портал „The Beaver“ го наведува месечниот раст на Брент како околу 14 отсто. Подолу ја следиме низата од причини до последици, и одвојуваме што е потврдено од она што не е јасно.

Што се случи во Ормускиот теснец. Во четврток навечер, 29 октомври, танкер бил погоден од експлозив прикачен на трупот од мал брод, соопштила британската агенција за поморска трговија UKMTO, која го коригирала претходниот извештај за проектил. Во петокот Револуционерната гарда на Иран изјавила дека танкер погодил поморска мина додека минувал низ теснецот по „неовластена рута“. „The Beaver“ додава дека Гардата на 26 октомври го прогласила теснецот за затворен, но тоа во извештаите што ги проверивме не е потврдено од втор извор, а изјавата за „неовластена рута“ сугерира дека одреден сообраќај сепак минува.

Реклама

Од нафта до гас. Холандскиот гасен показател TTF рано на 30 октомври достигна 101,82 евра по мегават-час, што е прв пат над 100 евра од 2022 година, со раст од околу четири отсто во денот и околу осум отсто за неделата. Залихите во ЕУ беа пополнети околу 75 отсто на 29 октомври, наспроти просек од околу 86 отсто за петте претходни години во тоа време. Како дополнителни причини се наведени продолжувањето на вишата сила за извозот на течен гас на QatarEnergy до крајот на 2026, нападите на нафтениот центар Рас Танура во Саудиска Арабија и непланирани прекини во Норвешка.

Каде е политиката. Според „The National“, американскиот претседател Доналд Трамп рекол дека војната со Иран, која е во деветтиот месец, „наскоро ќе заврши“, без детали. Трамп претходно рекол дека САД нема да удрат пред изборите на 3 ноември, па пазарот се подготвува за можни напади потоа. Катарските посредници се вратиле во Техеран, а еден ирански претставник изјавил дека Иран ги поздравува напорите за преговори. Аналитичарот Рајан Мекданиел од Duncan Oil Company оцени дека стравот од американски удари ги држи високи ризичните премии.

Што значи за сметките. Во Велика Британија регулаторот Офгем го зголеми тавањето на цената за 4 отсто од 1 октомври, а следната промена е во јануари 2027, со потврда кон крајот на ноември. Корнвол Инсајт во крајот на септември прогнозираше раст од 16 отсто, на околу 1.999 фунти годишно за типично домаќинство, а од тогаш гасот поскапе. Дизелот на почетокот на октомври достигна рекорд од 200,01 пенс за литар, според RAC. Банката на Англија одлучува за каматите на 5 ноември. Европската централна банка на 29 октомври ја задржа депозитната стапка на 2,5 отсто, за што пишувавме на 30 октомври.

Што не се знае. Извештаите не наведуваат колкав обем нафта или гас е реално загубен од пазарот, туку главно ризик и цени. Не е јасно ниту дали теснецот е затворен или само отежнат за одредени рути, ниту колку ќе траат инцидентите. Ефектот врз цените на горивата во Македонија не е пресметан во пренесувањата што ги проверивме, па не даваме проценка.

Што да се следи. Дали на 3 ноември, по американските избори, ќе има напади или преговори, дали UKMTO ќе потврди нови инциденти, каде ќе се движи Брент околу нивото од 118 долари и дали европските залихи на гас ќе се приближат до просекот од пет години.

MKNews Hub · Македонија · 1 ноември 2026